AKTUALNOŚCI
08/05/2026
Jerzy Skolimowski i „Fucha” w Cannes Classics
Jerzy Skolimowski będzie jednym z gości tegorocznej sekcji Cannes Classics, w której pokazana zostanie odrestaurowana kopia jego filmu „Fucha” z 1982 roku. Reżyser pojawi się na pokazie razem z żoną, producentką Ewą Piaskowską.
„Fucha”, zrealizowana w Wielkiej Brytanii, należy do najistotniejszych filmów emigracyjnego okresu Skolimowskiego. W 1982 roku film przyniósł mu w Cannes Nagrodę Jury za scenariusz. Teraz powraca do festiwalu w sekcji poświęconej dziedzictwu kina, obok odrestaurowanych kopii dzieł Guillermo del Toro, Andrzeja Wajdy, Luchina Viscontiego, Vittoria De Siki, Orsona Wellesa, Akiry Kurosawy i Kena Russella.
Fucha | reż. Jerzy Skolimowski
Skolimowski, jest reżyserem, scenarzystą, pisarzem, aktorem i malarzem. Uznawany za czołowego przedstawiciela polskiej nowej fali, stworzył takie filmy jak „Rysopis”, „Walkower”, „Bariera”, „Ręce do góry”, „Na samym dnie”, „Cztery noce z Anną”, „Essential Killing”, „11 minut” i „Io”. Zanim zadebiutował jako reżyser fabularny, współtworzył scenariusze „Niewinnych czarodziejów” Andrzeja Wajdy i „Noża w wodzie” Romana Polańskiego. Jego wczesne kino budowało portret bohatera wymykającego się społecznym schematom, broniącego prawa do błędu, odrębności i niedojrzałości.
W Polsce jego karierę brutalnie przecięła cenzura. „Ręce do góry”, nakręcone w 1967 roku, zostały zatrzymane na lata, a kłopoty z filmem stały się jedną z bezpośrednich przyczyn emigracji reżysera. Od końca lat 60. Skolimowski pracował za granicą — we Włoszech, Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych. To właśnie tam powstała „Fucha”, jeden z jego najbardziej osobistych i politycznie rezonujących filmów, zrealizowany w czasie, gdy Polska żyła doświadczeniem stanu wojennego.
Fucha | reż. Jerzy Skolimowski
Wracający po ponad czterech dekadach na canneński festiwal film powstał bezpośrednio pod wpływem wprowadzenia stanu wojennego w Polsce. Skolimowski, mieszkający wówczas w Londynie po emigracji wymuszonej konfliktami z cenzurą PRL, dowiedział się o wydarzeniach 13 grudnia 1981 roku przypadkiem — spotykając pod hotelem grupę zagubionych polskich robotników, którzy nie mogli wrócić do kraju. To doświadczenie stało się impulsem do napisania scenariusza. „Film opowiada historię czterech polskich budowlańców pracujących nielegalnie w Londynie. Tylko jeden z nich, grany przez Jeremy’ego Ironsa Nowak, zna angielski i rozumie napływające z radia informacje o stanie wojennym. Ukrywając prawdę przed współpracownikami, próbuje za wszelką cenę dokończyć remont i utrzymać kontrolę nad sytuacją. – pisze Bartosz Staszczyszyn w culture.pl – Skolimowski stworzył w „Fusze” przejmujący portret emigracyjnego osamotnienia, rozpadu solidarności i moralnej erozji człowieka postawionego w sytuacji granicznej. Film powstał w błyskawicznym tempie — scenariusz został ukończony w ciągu kilku dni, zdjęcia trwały zaledwie szesnaście dni, a część scen realizowano w londyńskim mieszkaniu samego reżysera”.
Fucha | reż. Jerzy Skolimowski
Obok Jeremy’ego Ironsa wystąpili Eugene Lipiński, Jiří Stanislav oraz naturszczyk Eugeniusz Haczkiewicz, którego Skolimowski poznał właśnie wśród Polaków pozostawionych w Londynie po zamknięciu granic. Kilka miesięcy po premierze „Fucha” przyniosła Skolimowskiemu nagrodę za scenariusz na festiwalu w Cannes i została uznana za jeden z najlepszych filmów roku przez National Board of Review oraz „Cahiers du Cinéma”. Dziś powraca do Cannes nie tylko jako klasyk kina politycznego, ale również jedno z najbardziej osobistych dzieł w całej filmografii reżysera.
Tegoroczny program Cannes Classics, ogłoszony we wtorek, obejmuje także odrestaurowaną w jakości 4K wersję „Labiryntu fauna” Guillermo del Toro z 2006 roku. Del Toro weźmie udział w pokazie z okazji 20. rocznicy światowej premiery filmu w Cannes. W programie znalazł się również film „Love Circle” Giuseppe Patroniego Griffiego z 1968 roku, do którego scenariusz napisał Dario Argento; Argento także będzie obecny na pokazie.
Wśród gości sekcji znajdą się Bruce i Laura Dern, Guillermo del Toro, Artawazd Pelechian, Dario Argento oraz Jerzy Skolimowski. Bruce Dern przyjedzie z dokumentem „Dernsie: The Amazing Life Of Bruce Dern”, opartym na ponad pięćdziesięciu godzinach rozmów filmowanych przez cztery lata. Film zawiera szczere wywiady z Quentinem Tarantino, Alexandrem Payne’em, Billym Bobem Thorntonem, Waltonem Gogginsem, Walterem Hillem, Fredem Specktorem, Patty Jenkins, Willem Forte, Joe Dantem oraz Laurą Dern.
Cała sekcja Cannes Classics — obejmująca 21 filmów fabularnych, trzy filmy krótkometrażowe i sześć dokumentów — zostanie poświęcona amerykańskiemu scenografowi Deanowi Tavoularisowi, twórcy scenografii do „Ojca chrzestnego”, „Czasu apokalipsy” i „Bonnie i Clyde”, który zmarł w Paryżu 22 kwietnia w wieku 93 lat.
W programie filmów krótkometrażowych znalazł się „Torino Shadow” Jia Zhang-Ke, zrealizowany dla Museo Nazionale del Cinema Torino w ramach inicjatywy Torino Encounters. Zhao Tao gra kobietę, która podróżuje z południowych Chin do Turynu, by spotkać się z mężem. Niespodziewane odejście zmusza ją jednak do ponownego odnalezienia samej siebie — i kina. Jia Zhang-Ke oraz Zhao Tao będą obecni na pokazie.
Dla Skolimowskiego Cannes pozostaje jednym z kluczowych miejsc międzynarodowego uznania. Po nagrodzie za scenariusz do „Fuchy” w 1982 roku powrócił tu triumfalnie dekady później z filmem „Io”, ekologicznym esejem inspirowanym „Na los szczęścia, Baltazarze” Roberta Bressona. „Io” przyniósł mu Nagrodę Specjalną Jury w Cannes, a następnie nominację do Oscara dla najlepszego filmu międzynarodowego. Film potwierdził, że Skolimowski — mimo imponującego stażu — pozostaje jednym z najbardziej żywotnych i radykalnych twórców polskiego kina.
Fucha | reż. Jerzy Skolimowski
Program Cannes Classics
Nowe filmy:
„The Golden Age”, Béranger Thouin, 2026, 1 godz. 53 min, Francja / Włochy. Produkcja GoGoGo Films i Graffiti Films, we współpracy z Les Films de La Chapelle oraz Lesterfilm.
„A Life, A Manifesto”, Jean-Gabriel Périot, 2026, 1 godz. 26 min, Francja.
Filmy krótkometrażowe:
„Goodnight Lamby”, Dustin Yellin, 2026, 15 min, Stany Zjednoczone.
„Torino Shadow”, Jia Zhang-Ke, 2026, 32 min, Włochy / Chiny.
„Playground (Zamine Bazi)”, Amirhossein Shojaei, 2025, 15 min, Iran / Francja.
Dokumenty filmowe:
„The Story of Documentary Film (The 70s)”, Mark Cousins, 2026, 1 godz. 58 min, Wielka Brytania.
„Dernsie: The Amazing Life of Bruce Dern”, Mike Mendez, 2026, 1 godz. 51 min, Stany Zjednoczone.
„Maverick: The Epic Adventures of David Lean”, Barnaby Thompson, 2026, 1 godz. 51 min, Stany Zjednoczone.
„Vittorio De Sica – Staging Life (Vittorio De Sica – La vita in scena)”, Francesco Zippel, 2026, 1 godz. 40 min, Włochy.
„Mon Coluche à moi (My Coluche)”, Michel Denisot, Camille Bruere i Julie Lazare, 1 godz. 35 min, Francja.
„Nostalgia for the Future”, Brecht Debackere, 2026, 1 godz. 15 min, Belgia.
Odrestaurowane kopie:
„Pan’s Labyrinth”, Guillermo del Toro, 2006, 1 godz. 58 min, Meksyk.
„Pelechian Project (Land of the People, The Beginning, We, The Inhabitants, Seasons)”, Artawazd Pelechian, 1966–1975, 1 godz. 30 min, Armenia / Białoruś / Rosja.
„Sierra de Teruel (Espoir)”, André Malraux, 1938, 1 godz. 30 min, Francja.
„Moonlighting”, Jerzy Skolimowski, 1982, 1 godz. 37 min, Wielka Brytania.
„Love Circle”, Giuseppe Patroni Griffi, 1968, 2 godz. 5 min, Włochy.
„Report to Mother”, John Abraham, 1986, 1 godz. 66 min, Indie.
„Farewell My Concubine”, Chen Kaige, 1993, 2 godz. 51 min, Hongkong.
„Człowiek z żelaza”, Andrzej Wajda, 1981, 2 godz. 33 min, Polska.
„Eve”, Maria Plyta, 1953, 1 godz. 30 min, Grecja.
„Ken Russell’s The Devils”, Ken Russell, 1971, 1 godz. 54 min, Wielka Brytania / USA.
„The House of Angel”, Leopoldo Torre Nilsson, 1957, 1 godz. 16 min, Argentyna.
„La ciociara (Two Women)”, Vittorio De Sica, 1960, 1 godz. 41 min, Francja / Włochy.
„La dérive (The Drift)”, Paula Delsol, 1964, 1 godz. 23 min, Francja.
„La symphonie pastorale (Pastoral Symphony)”, Jean Delannoy, 1946, 1 godz. 37 min, Francja.
„L’innocente (The Innocent)”, Luchino Visconti, 1976, 2 godz. 10 min, Włochy.
„The Dull-Ice Flower”, Yang Li-Kuo, 1989, 1 godz. 40 min, Tajwan.
„Machine Gun Kelly”, Roger Corman, 1958, 1 godz. 24 min, Stany Zjednoczone.
„Seagulls Die in the Harbour”, Roland Verhavert, Rik Kuypers, Ivo Michiels, 1955, 1 godz. 27 min, Belgia.
„Sugata Sanshiro”, Akira Kurosawa, 1943, 1 godz. 31 min, Japonia.
„Tilaï”, Idrissa Ouedraogo, 1990, 1 godz. 21 min, Burkina Faso / Szwajcaria / Francja.
„The Stranger”, Orson Welles, 1945, 1 godz. 35 min, Stany Zjednoczone.